Bu sayfamızda döngü denetimini ve bu döngü oluÅŸturan döngü deyimlerinin üzerinde duracağız. Bunlar while…, do…while… ve for….
“while” Döngü Deyimi
Öğreneceğimiz ilk döngü deyimi: while (Türkçesi: öyleyken). Bu deyimin yapısı şöyledir:
- while (koÅŸul ifadesi) iÅŸlem
- Â
- birden fazla işlem söz konusuysa,
- Â
- while (koÅŸul ifadesi)
- {
- Ä°ÅžLEMLER
- }
Bu deyimdeki koşul ifadesi sağlandığı sürece deyimdeki işlemler sürekli; bir döngü oluşturacak şekilde, kendisini tekrarlar. Bu işlemler öyle olmalıdır ki belli bir sayıda çevrimden sonra bu koşul ifadesini sağlamasın ve döngüden çıksın, aksi takdirde döngü sonsuza kadar devam eder. Örnek mi?
Â
<html>
<head>
<title>Döngü Deyimleri</title>Â
<script language=”JavaScript”>
//Fonksiyonu hazırlıyoruz.
function mesaj()
{
document.write(“<h1>Cameron Diaz</h1>”)
}
</script>
</head>
<body>
<script language=”JavaScript”>
var a=1
while (a == 1) mesaj()
</script>
</body>
</html>Â
Â
Heh he. Kötü şakaydı, kabul ediyorum. Öyle birşey yapmalısınız ki sonunda döngü sona ermeli ve kendini tekrar etmeyi bırakmalı. Mesela beş defa Cameron Diaz yazalım.
<html>
<head>
<title>Döngü Deyimleri</title>Â
<script language=”JavaScript”>
//Fonksiyonu hazırlıyoruz.
function mesaj()
{
document.write(“<h1>Cameron Diaz</h1>”)
}
</script>
</head>
<body>
<script language=”JavaScript”>
var a=1
while (a < 6)
{
a++
mesaj()
}
</script>
</body>
</html>Â
Bu uygulamadaki while döngüsünü yakın plana alalım. Döngünün koÅŸul ifadesi a deÄŸiÅŸkeninin 6′dan küçük olmasıdır. Yani a deÄŸiÅŸkeninin deÄŸeri 6′dan küçük olduÄŸu sürece süslü parantez içindeki iÅŸlemler birbirini tekrar edip duracak. Ama bu sonlu bir döngü, bilgisayarımızı kilitleme tehlikesi yok. Çünkü iÅŸlemin içinde a’nın deÄŸeri her çevrimde 1 artıyor. Ayrıca her çevrimde bir kez “Cameron Diaz” yazılıyor. BeÅŸ çevrim sonunda a deÄŸiÅŸkeni 6 deÄŸerine ulaÅŸtığı için, 6. çevrim yapılmaz ve döngü sona erer.
“do… while” Döngü Deyimi
do…while deyimi ile while deyimi arasında iÅŸlevsel olarak fark yok gibi görünür, ancak do…while deyiminde koÅŸul ifadesi altta bulunur; ve koÅŸul deÄŸerlendirmesi iÅŸlemi çevrimden önce deÄŸil, sonra yapılır. Deyiminin yapısı şöyledir:
- do
- Ä°ÅžLEMLER
- while (koÅŸul ifadesi)
- Â
- birden fazla işlem söz konusuysa,
- Â
- do
- {
- Ä°ÅžLEMLER
- }
- while (koÅŸul ifadesi)
Şu birden fazla işlem söz konusuysa, deyimini devam ettirmenin sanırım gereği kalmadı. Zekasına sonsuz saygı duyduğum okuyucular anlamıştır ki süslü parantez birden fazla işlemi; tek komutla harekete geçirmek için, bir araya toplamaya yarar.
Â
<html>
<head>
<title>Döngü Deyimleri</title>Â
<script language=”JavaScript”>
//Fonksiyonu hazırlıyoruz.
function kare(sayi)
{
y = sayi * sayi
return y
}
</script>
</head>
<body>
<script language=”JavaScript”>
var a=1
do
{
document.write(“<b>” + a + “</b> sayısının karesi = <b>” + kare(a) + “</b><br>”)
a++
}
while (a < 101)
</script>
</body>
</html>Â
Yukarıdaki uygulama 1′den 100′e kadar tüm sayıların karesini buluyor. Sizler bu yazılımı hem görsel hem de iÅŸlevsel olarak geliÅŸtirebilirsiniz.
“for” Döngüsü
Åžimdi sıra for… döngü deyimine geldi. Bu deyimin yapısı aÅŸağıdaki gibidir:
- for ( başlama noktası; koşul ifadesi; adım ifadesi)
- {
- Ä°ÅžLEMLER
- }
for döngüsünü belirleyen üç ifade var: baÅŸlama noktası, koÅŸul ifadesi, adım ifadesi. BaÅŸlama noktası, döngünün hangi sayıdan baÅŸlayacağını belirler: i = 0 gibi. KoÅŸul ifadesini daha önceki deyimlerden biliyoruz; koÅŸul ifadesi aracılığıyla döngü devam eder: i <= 10 gibi. Adım ifadesi ise döngünün kaçar kaçar sayacağını belirleriz. ÖrneÄŸin birer birer saymasını istiyorsak i++ deÄŸerini, ikiÅŸer ikiÅŸer saymasını istiyorsak i+=2 deÄŸerini kullanırız. Bu adımlar artırma (pozitif) yönlü olmak zorunda deÄŸil, azalma (negatif) yönlü de olabilir: i– gibi.
ÖrneÄŸin 75′den 1000′e kadar 25′er adımlı sayan bir yazılım geliÅŸtirelim.
Â
<html>
<head>
<title>Döngü Deyimleri</title>Â
</head>
<body>
<script language=”JavaScript”>
var i
for (i = 75; i <= 1000; i += 25)
{
document.write(“Sayı = ” + i + “<br>”)
}
</script>
</body>
</html>Â
Åžimdi de 1000′den geriye doÄŸru 10′ar 10′ar -100′e kadar sayalım.
Â
<html>
<head>
<title>Döngü Deyimleri</title>Â
</head>
<body>
<script language=”JavaScript”>
var i
for (i = 1000; i >= -100; i -= 10)
{
document.write(“Sayı = ” + i + “<br>”)
}
</script>
</body>
</html> Â
KoÅŸul deyimlerini kullanarak bir döngü yaratmak da mümkün. Ama bunun için etiket kullanmalıyız. Etiketler yazılım kodları içindeki çeÅŸitli baÅŸlama noktalarıdır. Etiketin ismi ve “:” iÅŸaretinden oluÅŸur, örneÄŸin BASLA: gibi. Yazılımın BASLA: ifadesine gitmesi ve oradan devam etmesini istiyorsak goto BASLA komut ve ifadesini kullanırız. Bir koÅŸul deyimi ve etiketle nasıl döngü oluÅŸturulduÄŸunu aÅŸağıdaki uygulamayla gösterebiliriz.
<html>
<head>
<title>Döngü,</title>Â
</head>
<body>
<script language=”JavaScript”>
var i=75
DONGU:
if (i <= 1000)
{
document.write(“Sayı = ” + i + “<br>”)
i += 25
goto DONGU
}
</script>
</body>
</html>Â
Döngüler bir iÅŸlemi istediÄŸimiz kadar tekrar etmeye yarayan, programların ayrılmaz bir parçasıdır. Java ve C’de de döngü ifadeleri JavaScript’in aynısıdır. DiÄŸer dillerde ise birazcık deÄŸiÅŸik ama çok benziyor.
Â
Â
Â
Yorumlar
Yorum Yok
Yorumunuzu Ekleyin
Yorum eklemek için giris yapmalısınız.